Toplumları özel yapan birtakım imgeler vardır. Bu imgeler etrafında şekillenir kültürümüz. Bunlardan biri de mahalle kültürüdür. Herkesin sıkıntısına koşan bir ablamız, her sorunu çözen bir amcamız, kanaat önderlerimiz vardı. Fakir aç kalmaz zengin o çevreden kopup gitmezdi. Muhtar devletle millet arasında şefkat eliydi. Mahalle bakkalından veresiye alınır, ödeyemeyenlerin borcu meçhul kişiler tarafından kapatılırdı. Manav, kasap, sütçü çoğunlukla tanıdık insanlardı. Polis, önce mahalle bekçisine sorardı GBT’yi. Mahallenin delikanlısı mahallenin kızına yakardı abayı. Esnaf ve sakinler iç içe yaşardı. Bir yapbozun parçaları gibi tamamlardık birbirimizi.

Ölenin cenazesine tanıdık tanımadık herkes gider, birlikte gözyaşı döker, birlikte dua ederdik. Yoğurt için komşumuzdan isterdik mayayı. Nişanı, kınayı sokağın ortasında, çocuklarımızın top oynadığı yerde yapardık cümbür cemaat. Semtin taksi durağına sorardık kızımıza talip olan erkek tarafını. Gece rahat uyurduk, çünkü bilirdik o taksi durağında sabahı bekleyen ağır abiler vardı.

Şimdi ekmeği bile marketten alır olduk. Bakkallar, manavlar bir bir kapandı. Veresiye borcunu kredi kartı sayesinde bankalara yapıyoruz. Borcunu ödeyemeyenlerin evine haciz geliyor. Taksimizi duraktan değil de uygulama üzerinden çağırıyoruz. Ve gece başımızı yastığa koyduğumuzda site güvenliğinin insafına emanetiz.

Gençler artık birbirini internetten buluyor. Evlenmek için değil tabi ki, eğlenmek için! Anneler, babalar torun beklemez oldu. Kültürümüzü kaybettikçe birbirimize yabancılaştık. Gecenin bir vaktinde sevdiklerimizi ne idüğü belli olmayan uygulamalar üzerinden çağırdığımız arabalara bindirir olduk.

Taksici durakta değil artık. Doktordan randevumuz varsa tanıdık taksiciyi bulamıyoruz! Gece uçuşumuz varsa valizimizi aldığımız gibi taksi durağına gider, sıcak bir sohbetle sıcak bir çay içer öyle çıkardık yola. Sosyalleşmenin başka bir vesilesiydi taksi durakları.

İstanbul’da 1925 yılında kurulmuş ilk taksi durağı. Eminönü ve Sirkeci o yıllarda ulaşımın merkezi. Ticaret buradan başlar, Anadolu ve Rumeli’ne akarmış. Hareketin olduğu yerde taksi de olmalı. Sonra diğer semtlerde de kendini göstermiş taksi durakları. 1950’li yıllara gelindiğinde Demokrat Parti hükümetinin Marshall yardımı diye bilinen Amerikan mîli desteği sayesinde birçok Amerikan markası otomobiller caddeleri doldurmuş. Rahmetli büyük amcam da Şişli, Nişantaşı, Pera gibi semtlerde taksicilik yaparmış. O dönemin bir sinema artistine benzetildiğinden ‘Artist Cemal’ diye bilinir, her duraktan davet edilirmiş. Esnafa genellikle efendi denildiği halde taksiciye ‘Şoför Bey’ diye hitap edilirmiş.

Günümüzde işin rengi bambaşka! Küçük esnaf zaten ölmüş. Kalan birkaçı da can çekişiyor. Uygulamalar üzerinden taksicilik mesleği sürekli sömürülüyor. Yakın bir gelecekte sürücüsüz araçlar ile uygulama tabanlı taksilerin caddelerde görünmesi olası. Bu sebeple taksicilik mesleği sosyal medya ve ana akım medyada sürekli itibarsızlaştırılıyor. Sadece uygulama tabanlı çıkarılması planlanan 2500 adet taksi plakası ihalesi yılan hikayesinde döndü. Mevcut yasalarla çelişen ihale, İmamoğlu başkanlığındaki İBB’nin ilk icraatı değil. Daha önce de dönüşüm adı altında minibüsleri 8+1 taksi olarak hizmete alırken, vatandaşın bu hizmete rağbet etmemesi yüzünden hem esnaf mağdur olmuş hem de vatandaş beklediği hizmeti alamamıştı.

Bugün için uygulamayı bir kenara itmek imkânsız. Fakat durak tercihli, Türkiye’nin her yerini kapsayan, bununla birlikte müşteriyi soymayan, taksiciyi sağmayan, sınırların ötesine ulaşabilen, Türki cumhuriyetlerde, İslam ülkelerinde, Afrika’da Türkiye’nin faal olduğu ülkelerde ve Avrupa birliği dahilinde kapsamlı olacak küresel ölçekte bir uygulama mutlaka olmalı. Bu uygulama bizden olmalı. Küreselcilere inat, onlarla başa çıkabilecek bir uygulama! Şimdi bazıları “çok uçtun” diyecektir. Ama küçük düşünenin yeri olmadığı bu dünyada oyunu kuralına göre oynamalıyız. Yoksa aç pitbullar adamı parçalayıp yok ederler. Küçük düşünen küçülür ve yok olur.

Ahilik kültürümüzün güzel bir örneği olan taksi duraklarımıza sahip çıkalım. Taksi duraklarımızı yaşatalım. Gecenin zifiri karanlığında başımızı yastığa koyduğumuzda, semtimizi ışıl ışıl yapan taksi duraklarımıza ilgiyi artıralım, Ezelden ebede düsturuyla 100 yıllık durakçılık kültürümüzü teknolojiyle uyum sağlatarak ilelebet ayakta tutalım.
Ve son söz; Sektörel olarak yaşadığımız olumsuz örnekleri el birliği ile izole edelim. Bu toplum bizim. Çocuklarımızın yarınını bugünden inşa edelim. Yarınımızı taşerona vermeyelim.

Saygılarımla.
Cüneyt Tüzel

Açıklamada dün gerçekleşen nahoş olaylarla taksimetre zammının bir alakası olmadığını, minibüsten dönerek 8+1 taksi olan araçların 4+1 taksiye dönme taleplerinin Ukome toplantısında gündeme alınmamasını protesto eden bir grubun yaptıkları taşkınlıklar olduğu ifade edildi.

Yeni tarifeye göre;

70 TL. olan indi bindi ücreti 90 TL‘ye

13,75 TL. olan km ücreti 17,61 TL’ye

19,17 TL. taksimetre açılış ücreti ise 24,55 TL’ye yükseldi.

Buna göre İstanbul’da;

7 TL. olan açılış ücreti 9.80 TL.

20 TL. olan bindi-indi ücreti 28 TL.

4.50 TL. olan km birim fiyatı ise 6.30 TL. olarak güncellendi.

Yeni zamlı tarifelerin 9 Nisan Cumartesi gününden itibaren geçerli olması bekleniyor.

Yeni tarifeyle birlikte bir önceki 2022 Ocak zammında alınan fahiş taksimetre ayar ücreti ise en çok merak edilen konular arasında.

Taksi esnafı bu konuda şimdiden yetkililerin gerekli adımları atmasını bekliyor!

Daha önceki ayar organizasyonlarında taksimetre firmalarının belirlediği alanlarda tek bir kuyruk, tek bir ödeme ile gerçekleştirilen işlemler, bu firmaların talebi üzerine tek bir bölgede toplanarak ayarların yapılması karmaşık bir hal aldı. Park alanındaki toplanmaların ardından ayar yapılacak bölgeye girdikten sonra araçlar önce taksimetre ayar ücreti, tamir ayar formu ve taksimetre muayene ücreti bölümlerinin önünde uzun vakitler sıra beklemek zorunda kaldılar.

Ankara, İzmir gibi şehirlerimizdeki ayar ücretlerinin aksine İstanbul’da belirlenen 660 TL.’lik ayar ücreti, İ.B.B.’nin, taksimetre fimalarından gelen talep üzerine Yenikapı Miting Alanını göstermesi, ayrı ayrı bölümlerde karmaşık bir şekilde sıraya girilmesi, Organizasyonda oluşan eksiklikler ve 3 / 5 saat süren bekleme süresi esnafımız tarafından tepkiyle karşılandı.

 İ.B.B.’nin taksileri ücretsiz dezenfekte etmesi, Mobil Büfe araçlarıyla ücretsiz Çay, Çorba ve yiyecek hizmeti sunması, aynı zamanda bu tür organizasyonlarda esnafımızın yanında yer alan ilk Yerli ve Milli araç çağırma yazılımımız BiTaksi yetkililerinin de böylesine bir günde esnafımızın yanında olup çeşitli ikramlarda bulunması takdirle karşılandı.

Yeni belirlenen zamlara göre;

• Açılış: 5.50 TL.
• İndi-Bindi: 14.50 TL.
• Km. Ücreti: 3.45 TL. olarak belirlenen tarifeler 01 Ocak 2021 tarihinde yürürlüğe girdi.

Önümüzdeki yıl tüm eksikliklerin giderildiği, yüksek ayar ücretlerinin makul seviyelere çekildiği bir organizasyonla bu ayarda yaşanan problemlerin ortadan kalkacağına inanıyoruz.

YÜCE ALLAH’TAN TÜM ESNAFIMIZA, KAZASIZ, BELASIZ, SAĞLIKLI ve BOL KAZANÇLI BİR YIL NİYAZ EDİYORUZ!

“Mikromobilite” terimi son yıllarda medyada karşımıza sıklıkla çıkmaktadır .
Mikro: “küçük” , mobilite :hareketlilik anlamında olup birleşik sözcüktür. Yani gücü düşük araçlarla yapılan kısa mesafe yolculukları tanımlamaktadır. Genellikle elektrikli 2 tekerli scooter (e-skuter) Elektrikli scooterların Türkçeye bingit, basgit, ittirgit vb. olarak tanımlandı ama son olarak e-skuter dendi.

Aslında biz bunların ilk atalarına “tornet” derdik ve çocukluk döneminde binerdik.. Bilyeden tekerlek ve tahtadan kasa ile yapılırdı. Konumuza dönersek mikromobilite araçlarla kısa mesafe hareketlilik olarak dilimize aşağı yukarı çevirebilir . Bu kısa mesafe 5-7 kilometrelik çapta bir çember içerisinde hareket olarak tanımlanmakta olup bu ulaşım gelecekte büyük şehirlerin trafik sorununu çözme adına ve karbon salınımın azaltmada umut vaad etmektedir.
Mikromobilite araçlarından en bilinen elektrikli scooter Amerika/Avrupa ülkelerinde kullanımı yaygın olup temel amaç metro ve raylı sistemler arasında entegrasyonu sağlamak ya da bunların olmadığı lokasyanlarda hizmet vermek. Yani 15 dakikada istediğin yerde ol modelinin bi parçası olmak.

Ulaştırma Bakanımız Adil Karaismailoğlu da bu modeli İstanbul ‘da oluşturacağız derken niyeti buydu ve bunun için birde fon kurdu ve “ARGE” merkezi oluşturdu. Dünya çapında paylaşımlı kullanan 4.6 milyon e-skuter sayısının 2024’e kadar 6 katına çıkacağı tahmin edildiğine işaret edilirken, dünyada yıllık 1,7 milyar ton karbon salınımının mikro hareketlilik (mikromobilite) araçları ile azaltılmasının beklendiğine dikkat çekilmiş. Ayrıca TCDD, yolcularının kullanımı için e-skuter işini ucundan girdi. Kaynakların aktardığı kadarıyla “Çuf Çuf” adıyla medyaya yansıyan projenin özel e-skuter şirketleriyle rekabet etmek gibi bir amacı yok. Sadece istasyon ve istasyon çevresinde çalışması planlanmakta ve an itibariyle çalışmaya başlamıştır..

Ülkemizde ilk kurulan hani vapurdan simit attığımız bir deniz kuşu (M+) adıyla ünlenen mikromobilite girişimi pervasızca hukuki temeli olmadan 3 yıl çalıştı ve bir sürü hatta bazısı ölümlü kazalara maalesef imza attı . Hukuken büyük mağduriyetler oluştu. Daha sonra bir kaç adet daha benzer girişim kuruldu….
Ufukta önümüzdeki ay bununla ilgili yönetmelik çıkacak ve statü kazanacaklar…
Yönetmelikte azâmi hızları, biniş şekilleri ,sürecekleri yerler gibi detaylar netleşecek. Basında bu yönetmelikle ilgili,

*  E-skuter için azami hız sınırının saatte 18/20 km olarak belirlenmesi.
* E-skuter ‘ların otoyol, şehirlerarası yollar ve azami hız sınırı 50 km/saat üzerinde olan karayollarında da kullanılmaması yönelik limitleme.
* Birden fazla kişinin e-skuter’ı aynı anda kullanmasının engellenmesi.
* E-skuter ‘da kişisel eşya harici, eşya taşınamaması.
* Yayaları ve dezavantajlı grupları (engelli/yaşlı) tehlikeye sokmayacak şekilde kullanılması.
* Her şehirde toplu taşıma araçları ile entegre olacak şekilde kullanım planlaması yapılması.
* Kask, dizlik, reflektör ve ceket gibi koruyucu ekipman kullanımı teşvik edilmesi.
* E-Skuter’ların belirli bölgelere yığılmalarının önüne geçilmesi.
* Çağrı merkezi/ mobil uygulamalar üzerinden kullanıcılara destek sağlanması.
* Kamu nizamını bozmayacak, görüntü kirliliği oluşturmayacak şekilde kullanımın sağlanması.
* Belediyenin tahsis edeceği park alanlarında işgaliye bedeli karşılığında bırakılması ve uluorta direklere bağlanarak kaldırımları yayalar aleyhine olumsuzluğa sebebiyet vermemesi gibi bazı konular basına yansıdı…

Taksi sektörü bu çıkacak yeni yönetmeliğe tüm dikkatini çevirmelidir. Yönetmelik çıkarken keşke İTEO’nun da görüşü alınmalıydı ama olmadı…. Şahsi kanaatim çıkacak yönetmelikte işgaliye bedelleri komik olmamalı ve kurulu sermaye en az 10 milyon TL ,yıllık araç başı lisans ücreti ve araç sayı kotası(tahdit) olmalıdır. Asla bu girişimde araçlar 3-4 tekere bir oldubittiyle geçmemeli , park yerleri engellilere ve yayalara uyumlu ve sayıları makul olmalıdır.

Gelelim temelde karşı olmadığımız bu mesele tek boyutta değil çoklu boyutta mütalaa edildiğinde mikromobilitenin taksi sektörüne etkilerinde iki önemli hususta olduğu gerçeğidir. Birincisi taksinin mevcut iş potansiyeli açısından yüzde altmışını içeren kısa mesafe yolculukların kısmen olumsuz yönde etkileneceği ikincisi ise yakın gelecekte iki tekerlekle sınırlı kalmayıp üç ve dört tekere oldu bittiyle geçme riskidir (bizce asla dönüşmemelidir)
Bu iki tehdite karşı İBB, İTEO ve Ulaştırma Bakanlığı taksi esnafının korunması ve haksız rekabeti engelleyecek önlemler alınması noktasında kafa yormalıdır…..
Meselâ Bakan beyin ifadesi ile böyle bir yatırım için gereken 500 bin lira sermaye ve bin tane e-skuter için öngörülen masraf yaklaşık bir taksinin kurulum ücretiyle aynı olup üstüne üstlük şoför maliyeti, yakıt maliyeti nerdeyse sıfır olduğu hesaba katıldığında ve bin araçla kısa mesafe taşıma işi yapması tehdidin sınırlarını ortaya koymada sanırım bir fikir verebilir. Bu tip bir girişim karşısında taksi kendini nasıl koruyacak ?.. Devlet esnafı korumakla mükellef olduğu Anayasada ve Kanunlarda öngürüldüğüne göre Devletimize güvenip neticeyi ve gelişmeleri bekleyip göreceğiz…..

Huzurla esenlikle kalın daima…

Yasin KALENDER

Taksi Esnafı