Her meslek zaman zaman iniş çıkışlar yaşar. Bunların atlatılması sabır ve tahammül gerektirir. Sonrasında rahat bir nefes alınır. Hayat böyle akar gider. Fakat bir de üst üste gelenler vardır. Ne tarafa dönseniz bir çıkar yol bulamazsınız. İşte bu misal; taksicinin zor günleri bitmek bilmiyor.

Ak parti İstanbul’u yönetirken birtakım sıkıntılar vardı zaten. En başta her taksimetre ayarlamasında olması gereken ücret tarifesi verilmeyip sürekli eksik ücretlendirme sebebiyle biriken açık İmamoğlu döneminde de devam etti. Yakıt, vergi, sigorta, amortisman gibi giderler sürekli artarken Türkiye’nin en büyük ilinde en düşük tarifeyle çalışmaya mahkûm edildik. Beş yaşını dolduran araçları yüksek faiz oranları sebebiyle değiştiremez olduk. Taksimetre ayar ücretine %200 zam gelirken bizimle alay eder gibi tarifeye %10 zam verildi.

Ekonomik şartlar bir taraftan zorlarken çalışma şartları da giderek ağırlaştı. Korsan taksi kurumsallaşıp taksicinin ekmeğine ortak oldu. Korsan taksi reklamları TV ekranlarından İBB billboardlarına taşındı. Açılan mahkemelerde kazanılan davaların sonuçları uygulanmadı. Birtakım hilelerle kamuoyunun yargıya olan güveni zedelendi.

Gelişen teknolojinin getirisi olan taksi çağrı uygulamaları da sıkıntının bir başka kaynağı. İBB’nin elinde mevcut bir uygulama varken bunu atıl bırakıp taksiciyi rant peşinde koşan ve yüksek komisyon alarak taksiciden daha fazla kar eden şirketlere mahkûm ettiler.

Taksicinin ekonomik anlamda eli kolu bağlıyken sürekli yeni icatlarla sıkıntısını büyüten hükümet kanadı ve İBB mevcut durumdan habersizmiş gibi kambur üstüne kambur eklemekte. Terör olaylarına karşı yüz tanıma kamera sistemini zorunlu tutan ve Ulusal Taşıt Tanıtma Sistemi olarak bilinen çipli yakıt sistemini kısa sürede entegresini şart koşarak durumu daha da sıkıntılı bir hale getirmeye devam ediyorlar. Oysaki hobi amaçlı karavanların ruhsatlandırma sürecini on yıllık bir süreye yaydılar.

Beş yaşını aşan araçların süresini uzatıp taksiye uyumlu olup olmadığını belirleyen tahkuk sistemi de bir başka külfet. Çoğu aracın boyasının yenilenmesi, tavan, kapı ve koltuk döşemelerinin değiştirilmesi gibi absürt gerekçelerle esnafa bin dereden su getirtip bir o kadar da harç yatırmanız gerekiyor. Taksicinin artık beli bükülmedi, adeta kırıldı.

Bu olumsuzluklar plaka fiyatında da etkili olurken Kemal Kılıçdaroğlu’nun “Plaka taksicinin sigortasıdır, güvencesidir,” sözünü boşlukta bıraktı. Bir zamanlar New York taksi plakası ile yarışan İstanbul taksi plakası Türkiye’deki diğer tahditli illerin altında kaldı.

Seçim öncesi, belediyede ‘Taksicinin bir sandalyesi olacak!’ söylemiyle esnafı ümitlendiren İmamoğlu, 2500 kiralık taksi plakası ihalesinden sonra o sandalyeye BiTaksi CEO’su Nazım Salur’u oturtması bekleniyor. Taksiciyi gözden çıkarıp hiçbir iyileştirme yapmayan İBB’nin bir sonraki sürprizi merak konusu! Daha önce de hukuka aykırı olarak ve 10553 sayılı kararnamenin hükümleri aksine birtakım dolmuşları taksiye dönüştürmüş, dönüşüm sonucu, şartları yerine getiremeyen dolmuşçular, ne taksi ne de dolmuş olarak çalışma imkânı bulamayan, günün büyük bir bölümünü semtlere su damacanası dağıtıp diğer zamanlarını İBB önünde eylem yaparak çıkış yolu arıyorlar. Çözüm üretemeyen İBB dönüşüm sayesinde hem taksicileri hem de dolmuşçuları mağdur etmeye devam ediyor.

Sanayi bakanlığının teknik şartnamesi gereği ayarlanan taksimetrelerin de işleyişinde birtakım haksızlıklar zamanla ortaya çıkıyor. Önce gece tarifesi bir hak iken taksicinin elinden alınıp sonra indi bindi mesafesini uzatarak verilen zammın erimesine neden oldular. Bununla birlikte İstanbul gibi trafiği sorunlu illerde dur kalk yaptıkça belli bir hızın altında taksimetre sadece bekleme ücretini yazmaktadır. Bu mod sayesinde dur kalk marifetiyle alınan yolda taksimetre, aracın hiç hareket etmiyormuş gibi algılayarak sadece beklemeyi kaydetmektedir. Oysaki hem bekleme hem de dur kalk da olsa alınan mesafe ücretlendirilmeliydi. Bu sebepten örneğin üç kilometrelik bir mesafeyi yirmi kilometrenin altında 30 dakikada giderseniz üç kilometreyi bedavaya gidip sadece bekleme ücretlendirmesiyle boşa çalışmış oluyorsunuz. Bu ne yaktığınız yakıtın ne de tükettiğimiz zamanın karşılığıdır.

Bundan başka can güvenliğinin olmayışı da önemli bir konu. Bunun için taksilere takılan kameralar caydırıcı olmamakla birlikte imdat çağrı düğmeleri de “Ben ölüyorum, gel cesedimi al!” demekten başka bir işe yaramamaktadır.

Neresinden tutsak elimizde kalacak olan mesleki sorunları  “Mülkiyet Yasası” olarak bilinen bir tasarının gündeme düşmesiyle taçlandırdılar. İçeriği net olarak bilinmeyen tasarıya göre takside mülkiyet hakkı yok edilirken otobüs, dolmuş, servis araçları gibi taksilerin de belli süreler karşılığında kiralanması uygulamasına geçileceğini üzülerek öğrenmiş bulunuyoruz.

Sesimizi duyurmak için gayret gösteren taksici arkadaşımıza kolaylıklar diler sadece bakmakla yetinen diğer taksicilerin de bu çabaya destek olmalarını bekliyoruz. Yitip giden senelerin emeği bir tarafa evlatlarımıza bırakacağımız küçük bir servetin de leş yiyiciler tarafından talan edilmesine müsaade etmeyelim.

Yeni yılda umutların yeşerdiği, sorunların adil bir biçimde çözüldüğü, kaliteli bir hizmet anlayışı ile müşterilerimizin güler yüzlerine baktıkça haz alacağımız günler temenni ediyorum.

Saygılarımla.

Cüneyt TÜZEL