Dünyayı saran bu illetin laboratuvar veya doğal mı olmasından daha önemli olan, amacı neydi ve neleri değiştirdi, değiştirecek?

Taksi esnafı şu an da bu krizin neresinde?

Ne kadar hazırdı?

Ne kadar dayanacak?

Ne kadar güçlü çıkacak?

Bence, iyi yönetirse çok daha güçlü çıkacaktır.

Yoksa yine sadece birkaç oda birkaç kişi ya da STK’mı mücadele verecek?

Eski menfaat üçgeni ön plana çıkarsa çok daha kötü günler bizleri ve sektörü bekleyecektir.

Şu anki durumdan etkilenip işsiz kalan birçok kişi, ticari fırsat olarak görülen korsan taksicilik için ne önlemler alacak?

Aplikasyonu, esnaf olarak, biz kuralım diye çok uğraştım.

İki sistem üzerinde iki yıl boyunca çalıştım.

Biri bitmek üzereydi.

Konuyu ilettiğim herkes sadece iyi olduğunu söyledi; tekrarını soran olmadı.Bu durum gerçekten çok acı.

Sonuç olarak tüm çalışmamı çöpe attım.

Artık tüm sorumluluk esnafın temsilcilerinde.

Başka kimde olacak ki?…

Aidatını vermeyen plaka sahibi, aplikasyon için para verilmeyeceğini söyledi.

Binlerce esnafın odasına borcu var; aplikasyon için kuruş vermez.

“Şoför arkadaşlarımız da vermez” dediler.

Bende bu yönde düşünüyorum.

Şimdi…

NE OLDU?

Plaka sahipleri en az bir ay kira alamadı, bir ay ticaret yapamadı ve bir süre daha yapamayacak.

Bedeli ne kadar?

En az 140-150 milyon.

Bu bir ay için. Kriz en az 3 ay devam eder, daha sonra da birdenbire düzelmez.

En az 6 ayda eski haline gelir…

Nerden baksan plaka sahipleri

600 milyon ile 1 milyar lira ekside.

BİR MİLYAR… BİR MİLYAR…

Bu paranın onda birini isteyerek vermeyenler, şimdi bu rakamı seve seve, iç çeke çeke cebinden verecek.

Gelelim durak sahiplerine…

Aplikasyonu o yapsın, bu yapsın ama duraklar içinde olsun!

Ya kim aplikasyon yapıp sana bedelsiz hizmet verecek? Ki sen de indiregandiye devam edeceksin…

Duraklar asıl amacından hızla uzaklaşıyor, kendilerini bankamatik zannediyorlar.

Oysa oralar bizim okulumuz, halkın güven kapısıydı.

Ebadı küçük, ama verdiği güvenle devasa bir yerdi.

Ne oldu şimdi?

En iyi ihtimalle %50 zarar ediyorlar. Her ay için.

Gelelim şoför arkadaşlara…

“Aylık sigara paranı biriktir, sen de bu aplikasyona ortak ol” desek, onlar da mazeret dünden hazır….

“Paramı kazanıyoruz”

Peki şimdi ne yapıyorlar?

Sizce ne kadar zararları var?

Her gün de devam ediyor.

35 bin şoför bir ay için 100 lira verseydi 3.500.000 ederdi.

Şimdi kaç tane yüz lira kazanamıyor?

Hesaplarını kendileri yapsın.

Gelelim esnafın yöneticilerine ve temsilcilerine, STK’larına…

En ufak bir faliyet olunca,

“BEN YAPTIM! BEN YAPTIM!”

diye don gömlek ortaya atlayanlara.

Sizin yaptığınızı Arşimet hamamda suyun kaldırma kuvvetini bulduğunda yapmıştı.

Esnaf için, şoför için ne yaptınız?

Asıl şimdi sahada olma zamanı!

Asıl şimdi “Ben yaptım” diyebilmenin zamanı!

Asıl şimdi elle tutulur, gözle görülür bir şeyler yapmanın zamanı…

Neden?…

Şoförü kaderine bıraktınız?

Esnafı sahipsiz bıraktınız?

Sadece esnafın kredi borcu ötelendi.

Yeni krediler için esnaf sokaklarda sırt sırta bekliyor!

Ya şoför?

Onlara ne kredi ne de sıra var!

Onlar duraklarda birkaç kişi için sırada.

Kazanılacak para kime yetecek?

Şimdi, Ankara’dan İstanbul’a kadar, esnafın bazı temsilcileri şık şık giyinip ortamlarda caka satıyor; toplantılar yaparak görüş alışverişinde bulunuyor.

Normal zamanda, esnaf, el ele vererek kazandığı için, şu zor günlerde yedek akçeyi kullanamadığı gibi normal zamanın da borcuyla karşı karşıya kaldı. Esnaf itibarsızlaştırıldı, ekmeği elinden tereyağından kıl çeker gibi alındı.

BUNUN SORUMLUSU SİZSİNİZ!

Esnafın, şoförün haklarını çalanlarla mücadele etmediniz; haksızlığın, hırsızlığın önünü açtınız.

Suspus oturdunuz!

Neden haklı ekmeğimiz için haykırmadınız?

Haykıran birkaç kişinin arkasında neden durmadınız?

Öyle ki bazılarımız o dönemde medya tarafından linç edildi!

Korsanların güdümündeki medya aracılığıyla esnaf hakaretlere, tacizlere ve iftiralara maruz kaldı.

Sizleri göremedik!

Yoksa yanımızda durmayı yakışıksız mı buluyorsunuz?

Oysa verdiğimiz aidatlarla sağlanan maaşınızı almayı biliyorsunuz!

Şu anda biz zarar ederken, siz maaşlarınızı alabiliyorsanız bu bizim size verdiğimiz aidatlar sayesinde oluyor.

Biz sahada onca ticari ve hayati riskleri göğüslerken, sizler bizim hakkımızı korumayı beceremiyorsunuz.

Şu an esnaf çalışmıyor fakat esnafın trafik sigortası yüksek risk taşıdığı için, özel araçlara göre, misli misli fazla ödeme yapıyor.

Oysa araçların çoğu çalışmıyor. Çalışanlar da 50-60 km ile günü tamamlıyor.

Her tekeri olan, her VIP cipi olan ekmeğimizi çaldı.

Şimdi üç kuruşa muhtaç olduk.

Devletimizin durumu ortada. Bizler gibi, bizlerden çok daha kötü durumda olanlar var…

Tabii ki de bu ülke de kimse aç kalmaz.

Bu ülke, milyonlarca mülteciye yıllardır ekmek veriyor…

Biz yıllardır bu mesleği yapıyoruz.

Çoğumuz bu meslek için ailecek bedel ödedi; can verdi, aç ve soğukta çalıştı.

Şimdi evine üç kuruş getiremeyecek duruma geldiyse bu sizin yüzünüzden oldu.

Örtbas etmeye çalışmayın beceriksizliğinizi.

Bize “yat-kalk” dendi, yaptık.

Siz ne yaptınız?

Bu virüs belası mutlaka sona erecek.

Devletimiz tüm imkanlarını seferber etti.

Sağlık sektöründeki emekçilerimiz ve evinde kalan milyonlarca insanımız bu virüsün hakkından gelecektir.

Daha güçlü bir şekilde, özgür bir hayata yeniden kavuşacağız.

Bedel ödeyenler, bu bedelin hesabını soracaktır.

Biz arazi çevirip, arsa ve yat kat sahibi olmadık.

Parasını tek tek, kuruş kuruş vererek bu plakalara sahip olduk.

Bizde bir arsa çevirseydik, çok daha fazla kazanırdık.

Hatta parasıyla arsa alsaydık şimdi milyonluk dairelerden, düzinelerce dairemiz olurdu.

Sahi, hakkımızda “milyonluk plaka ağaları milyonluk teneke, sarı terör, at hırsızları denirken de ortada yoktunuz.

İstanbul’da iki üç milyonluk daire adedini biliyor musunuz?

Ya da bu daireler satıldığında ne kadar vergi verildiğini biliyor musunuz?

Ya da taksinin ne kadar verdiğini?

Ya da taksinin değerinin nereden nereye düştüğünü biliyor musunuz?

Ya da aracı pert olduğunda, maddi ve manevi tazminatlarla esnafın, plakasını bozdurmak zorunda kaldığını biliyor musunuz?

Ya da İstanbul taksi esnafına yapılan dayatmanın, sadece İstanbul’da hala devam ettiğini biliyor musunuz?

Bunları kime söylediğimin ya da kime hitap ettiğimin önemi yok.

Bu yazdıklarıma kim tepki gösteriyorsa onlara yazıyorum.

Sadece esnafımızın ve şoförlerimizin çok daha iyi kazanacağı, çok daha güçlü bir sektörde hizmet verebilmek için yazdım, yazacağım.

Taksi esnafının yanında duran kişilere isim verecek olursam, Cennet Mekan Turgut Özal ve 10553 Bakanlar Kurulu Kararına imza atan bakanlarımızı ve Korsan Yasasını Sayın Cumhurbaşkanımızın talimatıyla hayata geçiren Sayın İçişleri Bakanımız Süleyman Soylu’yu sayarım…

Hepiniz Allah’a emanet ediyorum…

Cafer AZMAN

Taksi taşımacılığının ilk başlangıcına yönelik belgeler 17. yüzyılda Paris ve Londra’da atların çektiği taksi araçlarını göstermektedir. Londra’da 1654 yılında atların çektiği taksi araçlarının hizmet seviyelerinin belirlenmesi amacıyla bir yönetmelik de çıkarılmıştır.

Taksimetre ise 1891’de Alman Wilhelm Bruhn tarafından icat edilmiştir ve Almanca anlamıyla ‘taxemeter’, vergi-ücret ölçen cihaz anlamına gelmektedir. Bugün sıkça kullandığımız ‘taksi’ kelimesi ise taksimetreden gelmektedir (Cooper, 2010).

Petrol ile çalışan taksi araçları 1899’da Paris’te, 1903’te Londra’da, 1907’de ise New York’ta kullanılmaya başlanmıştır. New York taksileri Fransa’dan ithal edilmiştir ve taksiler ilk kez bu dönemde, uzak mesafeden en kolay görülebilen renk oldukları kanaatiyle sarıya boyanmışlardır. 1940’larda taksiler telsiz iletişimi sayesinde kumanda merkezleri ile iletişim kurabilmeye ve yolcularına daha verimli hizmet sunmaya başlamışlardır. 1890’larla birlikte ise bilgisayar destekli taksi takip, yönlendirme ve çağrı merkezleri taksi sistemlerinde kullanılmaya başlanmıştır (Yıldızgöz, 2013).

Kent içi ulaşımda farklı ulaşım modlarının tipolojisini iki temel kritere göre ayrıştırmak mümkündür. İlk kriter, ulaşım modunun yolcu tarafından nasıl kullanıldığıdır; “tek başına bireysel olarak mı, yoksa başkalarıyla birlikte mi?” . İkinci kriter ise; “bu ulaşım moduna erişim hakkının tüm kamuya açık ya da belirli kişi veya gruplara isli” olup olmamasıdır. Bu bağlamda; otobüs, tren, metro, tramvay gibi geleneksel toplu taşımacılık modlarına erişim tüm kamuya açıktır ve yolcu tarafından kullanılırken başka yolcular da bulunabilir. Tam tersi biçimde, özel araçlar sadece kişiye özeldir ve yalnızca kişinin tanıdıkları / izin verdikleri tarafından kullanılabilir. Ancak günümüzde bu kategorinin arasında da birçok ulaşım modu bulunmaktadır. Bu ulaşım modlarına genel olarak ‘kombine ulaşım’ adı verilmektedir. Paylaşımlı ulaşım ise kombine ulaşım modları ile geleneksel toplu taşımacılığın birleşiminden oluşmaktadır.

Taksiler noktadan noktaya yolcu taşımacılığı imkânı sağlayan küçük yolcu araçlarıdır. Tüm kamunun erişimine açıktırlar ve bu özellikleri ile toplu taşımacılığın bir parçası olarak görülebilirler.

Tüm vatandaşların erişimine açık olmakta birlikte genellikle bireysel veya özel grup kullanımları söz konusudur. Bir güzergâh ve sefer çizelgesine bağlı olmaksızın talep bazlı hizmet vermektedirler. Toplu taşımacılığın noktadan noktaya ulaşım imkânı sağlayamaması nedeniyle, toplu taşımacılık ağının bir tamamlayıcısı olarak taksi hizmetleri önem kazanmaktadır. Kent içi çok modlu ulaşımda toplu taşımacılık ağının bir bütün olarak ele alınmasında taksi hizmetlerinin toplu taşımacılık ile entegrasyonu konusunun önemi ön plana çıkmaktadır.

Entegre ve iyi planlanmış taksi hizmetleri toplu taşımacılığa destek olmakta ve son kilometre hizmetleri kapsamında toplu taşımacılığın eksikliklerini tamamlayabilmektedir. Yüksek kapasiteli toplu taşımacılık sistemlerinin genel olarak kent merkezlerinde yoğunlaştığı düşünülürse, talebin yoğun olmadığı kent merkezi dışındaki bölgelerde taksi hizmetlerinin önemi daha da artmaktadır. Taksiler, kente gelen turistlerin ulaşım ihtiyaçlarının karşılanması ve turistlerin şehir ile ilk temas noktalarından biri olması açısından da önemli bir yere sahiptir.

Birçok kentte taksi hizmetleri ile toplu taşımacılık arasında ciddi bir rekabet olduğu ve toplam yolculuklarda taksi hizmetleri payının artmasının toplu taşımacılık modlarının payının azalmasına neden olacağı düşünülmektedir. Ancak

Uluslararası Toplu Taşımacılar Birliği (UITP) tarafından gerçekleştirilen ‘Kentlerde Ulaşım Veri Tabanı’ incelendiğinde farklı kentlerde kişi başına düşen taksi sayısı arttıkça toplu taşımacılık arzının azalmadığı görülmektedir.

Taksiler ulaşım talep yönetimi açısından da önemli bir araç olarak değerlendirilebilirler. Taksi araçlarının kullanımı şoför dışında ortalama 1.5-2 yolcu arasında gerçekleşmektedir ve bu durum yüksek yoğunluklu araç kullanımına doğru yönelmeyi sağlamaktadır (Abbas, 2015).

Taksi araçları, yasal düzenlemelerine bağlı olmakla birlikte genellikle sürücü dışında 3-9 kişilik kapasiteye sahiptir. Taksiler yüksek esneklik ve düşük talebe uyumlu olarak çalışabilmektedirler. Ancak bu durum taksi hizmetinin maliyetini arttırmaktadır. Kent içi ulaşımdaki diğer toplu taşımacılık modları ile taksilerin sistem özellikleri açısından kıyaslanması Tablo 2’de yapılmıştır.

Taksilerin önemli bir diğer özelliği ise hem toplu taşımacılık kullanıcıları tarafından hem de özel araç kullanıcıları tarafından tercih edilebilecek bir ulaşım modu olmasıdır. Toplu taşımacılık kullanıcıları tarafından doğrudan, hızlı ve kapıdan kapıya ulaşım imkanı; özel araç kullanıcıları için benzer hız, esneklik ve park yeri bulma zorunluluğunun ortadan kalkması anlamına gelmektedir.

(Kaan YILDIZGÖZ, DİJİTALLEŞME ÇAĞINDA TAKSİLER)

Beyaz Masaya (Genel) gelen şikâyetlerin %73,3’ü ulaşım, %11,6’sı kent ve toplum düzeni ile ilgili iken, bilgi isteminde ulaşım, talep başlığında ise sosyal destek hizmetleri ilk sırada yer aldı. Beyaz Masa (Genel) kapsamında yapılan şikayetler, İGDAŞ ve İSKİ’ye gelen şikayetlerle birlikte değerlendirildiğinde ulaşımın toplam payı 62,3 olmaktadır

FALİYET ALANI:   ULAŞIM

BİLGİ İSTEMİ:     197.035

ŞİKAYET:            61.645

TALEP:                26.241

TOPLAM:           284.921            

Şikâyetlerde öne çıkan alt başlıklar ‘otobüs gelmemesi’, ‘kaba davranış’ ve ‘durak/güzergah ihlali’

Ulaşımla ilgili şikâyetlerde listenin başında yer alan ilçeler Kadıköy (%7,62), Fatih (%6,70), Şişli (%4,71), Bahçelievler (%4,65) iken; kent ve toplum düzenine ilişkin şikâyetlerde ise Fatih (%8,03), Bahçelievler (%6,01), Kadıköy (%5,58), Küçükçekmece (%5,23) ilçeleri sıralamada öne çıktı.