1-Öncelikle şayet ortalama bir hukuk devleti isek bu 6000 taksinin 1000 adetinin “Dönüşüm ” adı altında başka modlardan taksi yapılmasının hukuki bir dayanağı olmadığını bir kez daha hatırlatalım. Zirâ 5216 (kanun) ve 26199 (yönetmelik) göre UKOME sadece şehrin ihtiyâcı olan taksi sayısını belirler ve akâbinde halâ
amir-hüküm olan 10553/86 göre kapalı zarf usulü ihale ile şoföre verebilir. Herhangi bir yönetmelikte ya da kanunda taksi dışı herhangi bir moddaki taşıma unsurunu “res’en’ taksi yapılabilmesi ilgili hiçbir bir hüküm yoktur… Şahşi ikbal ,oy ya da rânt veya işgüzârlık adına üç maymunu oynayarak (İSTESOB ve İTEO) eğer buna duyarsız kalınırsa ; “Ukome ” yarın teknik olarak hiçbir farkı olmayan “diğer minübüsleri hattâ servis araçlarını” da taksiye dönüştürdüğünde söyleyecek sözünüz olamaz….

Dönüşüm ile ilgili Bordo C ve M plakaların ihalesiz T plakaya dönüşümü ile ilgili THD tarafından açılan dava halen devam etmektedir Ayrıca oluşan kamu zararı nedeniyle sayıştaya da şikayet edilmiştir…Mamafih hâlihazırda 5000 adet sözde taksi ihtiyacını belirleyen bilimsel bir rapor da yoktur ortada. Sadece yapılan yandaş anketler ve önceki dönem Ukome üyelerinin temennileri bulunmaktadır.

Sadece zirve saatlerindeki artmış taksi talebi ise trafik konjesyonuna bağlı olup sayı artımı sorunu çözmek bir yana daha da derinleştirecektir.
Trafik konjesyonu çözüldüğünde ve iyi işleyen bir aplikasyon kurulduğunda ve doğru bir ücretlendirme(zamana bağlı dinamik taksimetre) ile sorunlar büyük ölçüde çözülecektir.
Hele metro ,raylı sistemler ve mikromobilite (scooter) geliştikçe gelecek 10 yılda taksi enflasyonu aşikârdır.

İTEO’nun İstanbul teknik Üniversite raporunda da düşük verimlilik ortaya çıkmış ve verimlilik yüzde 50-55 oranına çıktığında yaklaşık fazladan 7000 taksi etkisi oluşturacağı raporlanmıştır.
Ancak “1000 adet Vito-Taksi gündemde olabilir lâkin bu başka bir konu ve daha sonra tekrar tartışırız……

2-İBB uhdesinde olacak yeni 5000 taksinin diğer gerekçelerinden. biri olan Taksi şoförünün özlük hakları ile mağduriyet olup bunun büyük bir bölümü Otocenter’daki kötü plâka yönetimidir. Öncelikle buradaki kötü plaka yönetimine çözüm üretilmesi gerekir. Bu da İBB tarafından ücret karşılığında verilecek yetki belgesi ve sertifikasyon ile denetim yapılabilir. Amaç Şoför haklarının korunması ise işe ilk buradan başlanmalıdır…. Yeni 5000 plakanın bir firmaya 3 vardiya olarak verildiğinde bu taksimetre ücretleri ile  değişen sadece otocenter yerine ihaleyi alan firma olacak şoförün ekonomik şartları değişmeyecektir. Bu durumda ihaleye alan firma siyasi baskı ile yapabilirse taksimetre ücretlerini artıracak eğer başarırsa bunun faturası halka çıkacak, yapılamadığında ise eğer kurulursa sendika vasıtasıyla grev ile (çok zor bir olasılık) sistemi kilitleyip hem ibb yi hem vatandaşı zor durumda bırakacaktır. Ancak Grev , toplu sözleşme yapabilme veya taksimetre ücretlerinin artışı asla zannolunan ya da vaat edildiği gibi olamayacak ve şoför adeta asgari ücrete direksiyon köleliğine tâlim edecektir. Zira bu sistemi savunanların dillerinden düşürmedikleri Londra, Singapur, Dubai’deki taksi sistemindeki taksimetre ücretlerini hiç söylemiyorlar oradaki araç ve yakıt ücretlerini ya da randevu ile çalıştıklarından ya da grev haklarından hiç bahsetmiyorlar.5000 yeni plaka ihalesi mevcut iş potansiyeli değişmeyeceğinden hali hazırdaki şoförler için gelir kaybının derinleşmesi hatta işşiz kalmasıyla neticelenecektir . Sözde yeni sistemde mevcut şoförlerin ekserisi işe alınmayacağını tahmin etmek de kehanet olmayacaktır…Sonuçta; günün sonunda ortada çökmüş bir ‘Enkaz’ taksi sistemi kalacaktır.

3- “Şoför dostu “geçinen ya da şoför haklarını savunduğunu iddia edenler artık tüm dünyada tescillenen global sömürge aygıtı işçi düşmanı malum aplikasyona karşı olmaları gerekirken onlarla geçmişte iş tutması ve halâ sıkılmadan savunmaları da izâha muhtaç olarak hafızalarımızda…… Oysa global korsana karşı bunlar işçi haklarını hiçbir zaman savunmadılar sadece kısa süreli göz boyama tatlı kârları düşündüler ..Gerçek şoför dostları olsalardı saatlik kiralama (M… , Y… benzeri vb) adı altında taksinin işlerini çalan ve rekabet gücünü zayıflatan sistemlerle ile de mücadele etmeleri gerekirdi kanısındayız .Şoför dostu demek ‘şoförün hakkını savunmak ‘ ise onları bir firmaya işçi yapmak değildir tam tersi ihale yapılmasını ve şoföre verilmesini istemek olmalıydı.

4-Şoför kardeşlerimizle el eleyiz zira plaka sahibi olan olmayan hepimiz şoförüz ve direksiyon köleliği ile taşeronlaşmaya birlikte mücadeleye varız. İsteyen “4a ” ile sigortalı isteyen şoföre özel güçlendirilmiş “4b” ile kendi namına çalışabilmeli ve herkes haklarını sonuna kadar alabilmeli.

5-Son olarak; bu ihtiyaç dışı 5000 plakayı bir tek firmaya muhtemelen ihalesiz hukuksuzca verilmesini savunan sözde şoför dostları yada sendika baronu olma heveslilerine sormak lazım bu 5000 plakayı alacak firmada patron ya da patronlar sendikaya izin verecek mi ? Ya da İBB bunu kabul edecek mi ? Zira bunlar asla İBB ‘nin işçisi olmayacaklar ve özel sekörde “sendikalaşma “oranı yüzde 5 in altında iken bu pek mümkün olmadığını hatırlatalım ….Eeee peki sevgili şoför kardeşim !! Grev ve Toplu sözleşme hakkın olmayacaksa ne anladık biz bu işten ? Acaba bu borazanlığın arka planında başka kirli ilişkiler mi var ? Yada kişisel
nevrotik husûmetler olsa gerek……..

Sevgi ve muhabbetle kalın huzurunuz daim olsun…….

Mevlâm görelim neyler… neylerse güzel eyler …

TAKSİ ESNAFI

YASİN KALENDER

2 ağustos 2013 tarihli 28726 sayılı resmi gazetede yayınlanan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 3 üncü maddesinde yer alan “Otomobil” ve “Otobüs tanımları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Otomobil: Yapısı itibarıyla, sürücüsü dahil en fazla dokuz oturma yeri olan ve insan taşımak için imal edilmiş bulunan motorlu taşıttır.”

“Otobüs: Yolcu taşımacılığında kullanılan, sürücüsü dahil dokuzdan fazla oturma yeri olan motorlu taşıttır. Troleybüsler de bu sınıfa dahildir. Sürücüsü dahil oturma yeri on yediyi aşmayan otobüslere minibüs denir.”

8+1 araçlar bu tarihe kadar minibüs sınıfında sayılırken yapılan kanun değişikliği ile artık otomobil sınıfına dahil oldular. Düne kadar global korsan firmaların çatısı altında çalışan, bugün turizm maskesi takarak yetki dışı taşıma işi yapanların kullandığı Vito, Transporter modeli araçlar otomobil sınıfına dahil olmuş, kendilerine yasal zemin sağlamak için satın aldıkları Ulaştırma Bakanlığı D2 belgesi şartları dışında kalmıştır. Çünkü D2 belgesi alabilmek için minibüs veya otobüs sınıfına dahil araç olması zorunluluğu vardır

Piyasadaki satılan mevcut Vito, Transporter modellerinde Bakanlığın D2 belgesi şartlarını karşılayacak fabrikasyon 9+1 koltuklu araç yoktur. Her yasanın açıklarını kollayıp arkasından, sağından, solundan dolaşarak delen korsanlar buna da bir çare bularak bin bir test ten geçerek trafiğe çıkan araçların fabrikasyon yapılarını bozarak çoğu merdiven altı atölyelerde yapılan koltuk tadilatları ile trafiğe çıkıp yolcu güvenliğini tehlikeye atmaktadır. Araçların yolcu kapasiteleri standart dışı kullanılan malzeme ve işçilikle 9+1’e çıkarılmakta adeta motorlu tabut şeklinde trafikte dolaşmaktadır.

İlk resmimiz Vito model aracın orijinal koltuk bağlantıları. Orijinal koltukların bağlantı elemanlarında kullanılan malzeme fabrikasyon, belli dayanıklılık testlerinden geçmiş kaza anında üzerindeki yükten dolayı oluşacak ivme kuvvetine dayanabilecek sertlik ve kalınlıkta malzemeden üretilmiş ve aracın karoserine kanal vasıtası ile direkt olarak cıvatayla bağlanmış, güvenli ve mühendislik hesapları ile profesyoneller tarafından tasarlanmış mekanizmalardır. Ayrıca koltuk ayaklarının tabana bağlantılarında çift kademeli güvenlik                                                                                      sistemi kullanılmıştır.

Gelelim merdiven altı atölyelerde mevzuata uydurmak için sonradan yapılan koltuk tadilatlı yürüyen tabutlara, araçların tabanından orijinal koltuk bağlantıları tamamen sökülüyor sonra yerine hiçbir testten geçmemiş standart dışı malzeme ve el işçiliği ile ahşap malzemeler üzerine yeni bir taban ve koltuk bağlantısı oluşturuluyor.

Bu fotoğraflarda bir çarpışma anında emniyet kemeri ile koltuğa bağlı yolcuyu tutacak rayların bağlantı cıvatalarının deliklerinin açılmasını görüyoruz fabrikasyon üretimde bu delikleri tam ölçüsünde ve tam yerine CNC robotlar açmaktadır. Özellikle ikinci fotoğrafta açılan delik matkap ucunun iki katı büyüklüğünde bu risk taşıyan bir işçiliktir. Yapan kişi el matkabını sabit tutamamış tabana kocaman bir delik açmış koltuk bağlantısı için burada kullanılacak cıvatanın etrafı boş kalacaktır.

Bu resimlerde herhangi bir standart taşımayan piyasa malı alüminyum profilden imal edilen koltuk raylarını görüyoruz tüm dayanım hesapları yapılmış fabrikasyon ray ve bağlantılar yerine, bu raylar çarpışma anında yüksek tehlike oluşturmaktadır.

Tutkalla ve tel zımba ile birbirine yapıştırılan tahtalar aracın zemin kaplamasının altında takoz görevi görecekler ne kadar sağlam görünüyorlar değil mi?  Tahta takozlar üzerine vidalanmış sıkıştırılmış ahşaptan ibaret taban, bana göre tam bir cinayet.

Tabana monte edilen raylara destek olarak tahta takozlar kullanılıyor bu takozlara rasgele atılan vidalar aracın altından geçen yakıt borusunu veya elektrik kablolarını zedeliyor zaman içinde faciaya sebep olacak  olaylara neden oluyor son zamanlarda hareket halindeyken birden tutuşan vitolar incelendiğinde muhtemelen  sebebi tabana rastgele atılan vidalar olduğu anlaşılacaktır. Ayrıca tabana atılan vidalar taban sacının izolasyonunu zedelediğinden kısa zamanda oluşan korozyon sebebi ile çürüme meydan gelecek vidalar boşa çıkacaktır.

Bu görüntü yapılan işin üstü örtülmeden ne kadar sağlıksız ve tehlike arz ettiğini açıkça gözler önüne koyuyor.

Taban tahtası vidalandıktan sonra yapılan tüm standart dışı iptidai değişiklikler altta gizleniyor.

Atalarımızın dediği gibi ‘’Dışı seni yakar içi beni’’ durumu…

Resimde de görüldüğü gibi sonradan çıkış kapısının ağzına eklenen koltuk yolcu çıkışını kısıtlamakta, kaza veya yangın gibi bir acil durumda arkada oturan 7 yolcunun tahliyesine engel oluşturmaktadır. Bu durum yolcu güvenliğini tehlikeye atmaktadır ve kesinlikle güvenlik standartlarına  aykırıdır.

Şimdi böyle bir kazada Siz zemine sac vidaları ile tutturulmuş, tahta üzerine monte edilmiş koltuklara ne kadar güvenirsiniz. İşçilik standardı yok, malzeme standardı yok, ama görüntü on numara.

Halit BAŞTÜRK