Yapısal hatalar ve değişen şartlara uyum sağlamakta yaşanan gecikmeler yüzünden taksi sektörü yok olmanın eşiğine gelmiştir. Korsanla yapılan mücadelenin yetersizliği, ağır aksak mücadele sonucu elde edilen başarının hemen akabinde bir başka sorunun başlaması esnafı yıldırmış ve ümitsizliğe sevk etmiştir. Kanunsuz yapıların işleyişi, terörle mücadelede güvenlik güçlerinin bir örgütü sonlandırması sonucunda başka birinin başka bir isim altında yeninden boy göstermesine benzemektedir.
Sürecin benzer tekrarlarla yenilenmesi, korsanın ortadan kaldırılamaması, kamuoyu nazarında esnafın yıpratılması adalete olan inancı sarsmış, doğru ve yanlışın rengini birbirine karıştırmıştır. Taksi sektöründe yaşanan münferit olaylar genelini kapsıyormuş gibi medyada ve sosyal medyada yansıtılıp bir takım satılık kalemlerin fonlanarak kullanılması, fenomenlerin ucuzluğu ve televizyon kanallarının internet karşısında kan kaybetmesi sebebiyle habercilik kalitesinin düşmesi taksi sektörüne darbe vurmaktadır.
Değişen şartlar karşısında taksicilik kendisini yenilemeli, bireysel taksicilik yapısal bakımdan kurumsal bir kimlik almalıdır. Yanlış anlaşılmasın, şirketleşmeden bahsetmiyorum. Kastım, oda seviyesine kadar olan üst yapının altında sistemi destekleyecek, denetleyecek, geliştirecek ve koruyacak bir alt yapının tesisidir. Kooperatif, dernek, vakıf, sendika gibi yapılarla birlik ve beraberlik güçlenip, hakkın, hukukun güvence altına alınmasıdır. Bu durum bir bölge veya il bazında değil; bütün ülkeye şamil bir yapı halinde olmalıdır. Çok ütopik görünse de yapılması mümkün ve aciliyet gerektiriyor. Aksi takdirde birilerinin insafını beklemek, çıkacak yasalardan medet ummak, yargılama süreçlerinde oynanan oyunların oyuncağı haline gelmek taksi sektörünü bitirir. Taksiciler yürütmeye yardımcı olup yasama aşamasında müşavir durumuna gelmelidir. TBMM kürsüsünden sesimizi duyuracak, yasama komisyonlarında yer alacak seviyeye gelmelidir. Her siyasi partiyle eşit mesafede kalarak siyaset üstü olduğunu hissettirmelidir.
Yeni yapılanma hedeflerinde ilk etapta taksi sektöründe bu işe uygun, vizyon sahibi insanları -dürüstlük karinesi esas tutulmak kaydıyla- bir araya getirip yol haritası çizilmelidir.
Dağınık halde bulunan taksicileri birden fazla kooperatifler çatısı altında toplayıp kurumsal bir kimlik sahibi yapmaktır. Böylece şirket formunu almadan ve bu kapıyı açmadan şirket disiplini halinde çalışmak, sorunları ve sorunluyu bertaraf etmek, şirket mantığı ile çalışan korsan yapılar karşısında aciz bırakmamak hedefimizdir. Durak entegreli aplikasyonlar, şoför denetimi yorum ve puan sistemi ile yapılabilen, müşteri memnuniyeti ön planda tutulan bir sistemin işleyişi sağlanmalıdır. Kendi aplikasyonları ile çalışan kooperatifler böylece kan emicilerin tasallutu altından kurtulup, kendi menfaatleri için esnafın müktesep haklarını yok sayan yapıların karşısında ezilmesine engel olacaktır.
Bunun yanında sosyal etkinliklerde boy gösterip taksici aleyhine gelişen ötekileştirmeyi ortadan kaldırmak, ülkemize ve sosyal hayata destek olmak için Taksiciler Vakfı tekrar ayağa kaldırılmalıdır. Taksici esnafı içinde acze düşen, hastalanan, direksiyon başında katledilen, ailesi zor duruma düşen çalışanlarımıza destek olmak, bu ailelerin okuyan çocuklarına burs sağlamak, gündemde yer alan Ahmet Minguzzi cinayetindeki gibi olaylarda mağdur ailenin yanında olup yargı sürecinde destek olmak, yoksul insanlara maddi yardımda bulunmak, sokakta sahipsiz insanlara yardımcı olmak gibi hayır işlerinde toplumun teveccühünü kazanmaktır. Satın alınabilen ve aleyhimizde olan bir takım yazar, program, fenomenleri biz de satın alıp lehimizde kullanabilmeliyiz. Vakıf, bu işleri takip edip desteklerle büyüyerek uluslararası yardım kuruluşları ile temas edecek seviyeye getirilebilir. Bu konu çok geniş ve zengin olduğundan ayrı bir yazımda bahsetmek istiyorum.
Dernekler ise mevcut yapıyla paralel çalışan; taksiciliği geliştirmek, bölgesel hizmetlerde taksici olmayanlarla istişare ederek mesleğin gelişimini sağlamak, kültürel etkinlikler ile sosyal sempati kazanmak (fotoğraf safarileri, piknik gezileri, kültür seyahatleri), çeşitli hobi ve eğitimler bu çatı altında işleyebilir. Böylece korsan oluşumlara karşı vatandaşın yanlış teveccühü kırılmış olacaktır.
Hak verilmez alınır sözüne mukabil mesleki haklarımız sürekli saldırıya uğramaktadır. Bunları savunmak ve bizim de başka haklara karşı saygılı olmamız için çalışanların sendikal hakları tesis edilmelidir. Bu konu biz plaka sahipleri tarafından kontrollü bir şekilde yapılmazsa birileri gelir bu işin öyküsünü kendine göre yazar. Sendika tehlikeli bir yapıdır. Kontrolden çıkarsa hem emekçiye hem de işverene zarardır. Bozulan işler, dağılan iş düzeni, hak elde edeceğim ümidi ile işsiz kalan bireyler çoklukla örnek gösterilebilir. Bu sebeple adil olmak şartıyla sendika kurumu bu saydığım yeni yapı içinde yer almalı.
Bu saydıklarım kemale erdikten sonra birtakım şirketlerin de kurulması mümkün olacaktır. Birlik ve beraberlik anlayışının başarısı elde edildikçe taksicilerin gereksinimi olan başta araç temini, 2.ci el araçların değerlendirilmesi, İş Sağlığı ve Güvenliği hizmeti, sigorta hizmeti, taksimetre ve tepe lambası, koruma kabini ve imdat çağrı, kamera sistemleri, yedek parça ve lastik ihtiyaçları, tamir bakım gibi sanayide yaptırmakta zorluk çekilen ihtiyaçların her biri için 7/24 çalışan servisler; bu hedefler gözetilerek hisse bazında şirketleşmek, kirada olan esnafımızı ev sahibi yapmak gibi artı değerlerle hem ihtiyaçlar giderilmiş hem de esnafımıza gelir çeşitliliği kazandırarak kontrollü büyüme sağlanabilir. Bununla beraber alternatif taşımacılık sektöründe de boy göstererek turizm taşımacılığı, personel taşımacılığı, okul ve gezi taşımacılığı gibi bizim sektörümüze giren alanlara da savunmadan sıyrılıp taarruza geçilmesi kanaatindeyim. Madem yasalarda bu boşluklar var, biz de kullanmalıyız. Lüks ve limuzin gibi özel gün taşımacılığını da geliştirerek bu konuda boşluk bırakmamak hedefimiz olmalıdır.
Bu yapıların çatısı altında taksicilerin eğitimi, özellikle genç taksicilerin periyodik eğitimlerle yabancı dil edinimi, ileri sürüş teknikleri, trafik kurallarında uzmanlaştırıcı eğitimler, öfke kontrolü, adres bilgisi, kent bilgisi, kent tarihi, yol yardımı, ilk yardım ve kaza alanı emniyetini sağlamak gibi birçok alanda eğiterek vasıf kazandırmak gerekmektedir. Müfredatın zengin olması “Uzman Taksici” unvanını alan elemanlarımızın sürücü kurslarında ve okullarda yetkili eğitmen görevini alacak seviyeye getirmek istiyoruz. Böylece trafikte en muteber ve saygın taksi şoförleri olacaktır.
Ayrıca gelişen teknolojiyi sonuna kadar kullanıp müşteri memnuniyetini mutlak surette sağlamak, müşteri ihtiyaçlarını giderebilmek, beklentileri karşılamak, şikayetlere cevap verebilmek için “Taksi Medyası” kurulmalı, çağrı merkezleri oluşturulmalı, youtube kanalları açıp programlar yapmalı, sosyal medya ve ulusal medya üzerinden düzenli ve kesintisiz yayınlar gerçekleştirmeliyiz. Kendini ifade edemeyen, mesleğini anlatamayan bir sektör her türlü iftira ve yıpratılmalara maruz kalır. Haklı davamızda haksız duruma düşeriz. Korsan itibar kazanırken biz taksici olduğumuzdan utanç duyarız.
Değişimin kaçınılmaz olduğu bir zamanda yaşıyoruz. Değişip birleşmezsek değişemeyenler gibi yok olup unutuluruz. Kimsenin kimseye insaf göstermediği bu zamanda müktesep haklarımızın korunması, mesleğimizin geleceği, hizmetin devamı için istisnasız her bir birey harekete geçmeli ve bu değişime katılmalı. Güzel yarınlar emek ister. “Eskiye rağbet olsa bit pazarına nur yağardı!” sözü her zaman ve zeminde geçerlidir. Eskiye sahip çıkıp direnenlere rağmen biz yenilikçiler mesleğimizin sıkıntılarını giderip mücadelemizi kalıcı yapmayı hedef seçtik. Siz de yenilikçilere katılın, değişime katkı sağlayın.
Saygılarımla
Cüneyt Tüzel
